Anasayfa › İçerik Yazımı
İçerik Yazımı
İçerik yazımı, sitedeki metinlerin okurun sorusuna göre yazılmasını ve düzenlenmesini kapsar: okurun sorusunun ilk cümlede nasıl cevaplandığı, metinde parantez içi açıklamalara hangi durumlarda yer verildiği, kısa cevap kutularına uygun tanım cümlesinin nasıl kurulduğu ve “genellikle”, “olabilir” türünden olasılık bildiren ifadelerin ne zaman kullanıldığı.
İçerik Yazımında Okurun Sorusuna İlk Cümlede Nasıl Cevap Verilir?
İlk cümlede cevap vermek, başlıktaki sorunun karşılığını bölümün en başına yazmaktır. Arka plan bilgisi, ayrıntılar ve istisnalar bu cümleden sonra gelir. İçerik yazımı her ara başlığı okurun sorduğu bir soru olarak ele alır. Başlığın altındaki ilk cümle o sorunun yanıtı olarak kurulur. Okur yanıtı bulmak için paragrafın sonuna inmez. Bölüm, öteki bölümler okunmadan da anlaşılır.
Cevap cümlesinin biçimi sorunun türüne göre seçilir. “Nedir” sorusunun cevabı bir tanım cümlesidir. “Ne zaman” sorusunda zaman ya da koşul cümlenin ilk sözcüklerinde verilir. “Nasıl” sorusunda yöntemin ana aşamaları tek cümlede sıralanır. “Neden” sorusunda doğrudan neden yazılır. Evet ya da hayır bekleyen sorunun cevabı bu iki sözcükten biriyle açılır. “Hangi” sorusunda seçenekler adlarıyla sayılır.
Cevap cümlesi başlığa yaslanmadan kurulur. Cümle “bu”, “bunun için” ya da “o zaman” diye başlamaz; sorudaki konu adıyla yeniden anılır. Bölüm iki durumda tek başına okunur. Ekran okuyucu, ekrandaki yazıyı sesli okuyan programdır ve kullanıcısı başlıklar arasında atlayarak ilerleyebilir. Bir bölüme doğrudan bağlantı verildiğinde ya da okur içindekiler listesinden bir başlığa atladığında sayfa o başlıktan açılır.
İkinci cümle cevabın geçerli olduğu koşulu ya da sınırı söyler. Üçüncü cümle cevabın gerekçesini verir. Ayrıntılar, istisnalar ve uygulama adımları bunlardan sonra yazılır. Konunun geçmişini ya da genel çerçevesini anlatan açılış cümleleri cevabın önüne konmaz. Bu cümleler bilgi taşıyorsa bölümün sonuna taşınır, taşımıyorsa silinir. Bölüm gerektiğinde ayrıntılı sayfaya verilen bir bağlantıyla kapanır.
Taslak bittiğinde her bölümün ilk cümlesi sırayla ayrı bir belgeye kopyalanır. Bu liste başlıklar olmadan okunur. Her satır kendi başlığındaki soruyu yanıtlıyorsa düzen tamamdır. Yanıt vermeyen satırın bölümü baştan kurulur. Sayfa telefonda da açılır ve cevabın ekran kaydırılmadan görünüp görünmediğine bakılır. Büyük bir görsel ya da uzun bir giriş cevabı ekranın altına itiyorsa yerleri değiştirilir.
Search Console, sitenin aramadaki görünümünü raporlayan ücretsiz Google aracıdır. Sayfa yayına girdikten sonra bu araçtaki Performans raporu yalnızca o sayfanın adresiyle süzülür. Sorgular sekmesi, sayfanın göründüğü aramaları sıralar. Listede ilk cümlelerin yanıtlamadığı bir soru varsa sayfaya o soru için yeni bir bölüm eklenir. Ücretsiz site dökümünde sayfalarınız bu yöntemle okunur; soruyu karşılamayan bölümler adresleriyle birlikte döküm listesine yazılır.
Metinde Parantez İçi Açıklamalar Ne Zaman Kullanılır?
Parantez içi açıklama, cümlenin ana bilgisini kesmeden ona küçük bir ek bilgi bağlayan bölümdür. Okur parantezi atladığında da cümleyi eksiksiz anlayabilmelidir. İçerik yazımında parantez bu sınamayla denetlenir: parantez cümleden çıkarılır ve kalan kısım yeniden okunur. Kalan cümle tam ve doğru bir bilgi veriyorsa parantezin kullanımı yerindedir. Vermiyorsa parantezdeki bilgi cümlenin kendisine alınır.
Parantez üç durumda kullanılır. Birincisi, kısaltmanın açılımıdır; açılım kısaltmanın sayfada ilk görüldüğü yerde bir kez verilir. İkincisi, ekranda yabancı dilde görünen bir menü ya da düğme adının Türkçe karşılığıdır. Üçüncüsü, okurun aynı şeyi aradığı ikinci bir addır. Üç durumda da parantez yalnızca ilk geçişte yer alır; sonraki cümlelerde tek ad kullanılır.
Bazı bilgiler parantez içine alınmaz. Cevabın geçerli olduğu koşul, bir istisna ya da bir uyarı parantezde verilirse okur onu atlayabilir. Bu bilgiler ayrı bir cümle olarak yazılır. Birden fazla cümleden oluşan bir açıklama da parantezde durmaz. Parantezin içinde ikinci bir parantez açılmaz. Bir cümlede birden fazla parantez varsa cümle ikiye bölünür.
Yazımda Türkçenin noktalama kuralları uygulanır. Açılış parantezinden önce bir boşluk bırakılır; parantezin iç kenarlarında boşluk bulunmaz. Açıklama, açıkladığı sözcüğün hemen arkasına yerleştirilir. Parantezle açıklanan sözcüğe gelecek ek, parantez kapandıktan sonra yazılır. Parantez cümlenin ortasındaysa virgül ya da nokta kapanıştan sonra konur. Parantezin içinde kendi başına bir cümle varsa o cümlenin noktası parantezin içinde kalır.
Ara başlıkta parantez, yalnızca hizmetin ya da terimin adının bir parçasıysa yer alır. Sayfa başlığında da parantez çoğunlukla bir kısaltma için kullanılır. Google uzun sayfa başlıklarını sonuçlarda kısaltabilir; başlığın sonuna konan parantez bu durumda görünmeyebilir. Bu yüzden okurun başlıkta görmesi gereken bilgi parantezin içine konmaz, başlığın ilk sözcükleri arasında yer alır.
Taslağın son okumasında parantezler tek tek bulunur; bunun için düzenleyicinin arama özelliğine açılış parantezi yazılır. Her parantez için ilk paragraftaki sınama yinelenir. Aynı açıklama sayfada ikinci kez parantez içinde geçiyorsa ikinci kullanım silinir. Sayfa telefonda da açılır. Uzun bir parantez cümleyi birkaç satıra bölüyorsa açıklama kısaltılır ya da ayrı bir cümleye taşınır.
Kısa Cevap Kutularına Uygun Tanım Cümlesi Nasıl Yazılır?
Kısa cevap kutusu, Google’ın öne çıkan snippet adını verdiği arama sonucudur. Bu sonuçta sayfadan alınan bir metin parçası, sayfanın bağlantısından önce gösterilir. Google, bir sayfanın bu kutuda yer alıp almayacağına kendi otomatik sistemlerinin karar verdiğini belirtir. Bu kararı sayfa sahibi etkileyemez; içerik yazımı yalnızca sayfada tek başına okunabilecek açık bir tanım cümlesi hazırlar.
Google’a göre site sahibinin bir sayfayı kısa cevap kutusu için işaretleme imkânı yoktur. Kutudaki metni Google sayfanın içeriğinden kendisi seçer. Aynı sayfadan, farklı kelimelerle yapılan aramalarda farklı parçalar seçilebilir. Kutuyu tıklayan okur, tarayıcı destekliyorsa doğrudan metnin bulunduğu bölüme götürülebilir. Kutuda yer alan sayfa da sabit değildir; Google seçimini zaman içinde değiştirebilir ve kutuyu hiç göstermeyebilir.
Bir tanım cümlesinin üç parçası vardır. İlk parça tanımlanan terimdir; okurun aradığı biçimde ve cümlenin başında yer alır. İkinci parça terimin hangi türden bir şey olduğunu söyler: bir araç, bir rapor, bir ayar ya da bir işlem. Üçüncü parça onu aynı türdeki öteki şeylerden ayıran özelliktir. Cümle bu üç parça dışında bilgi taşımaz.
Tanım, terimin geçmişiyle ya da kullanıldığı yerlerin listesiyle başlamaz. Terim kendi tanımının içinde yeniden kullanılmaz; aksi hâlde tanım okura yeni bir bilgi vermez. Değer bildiren sözcükler ve tanıtım ifadeleri cümleye girmez. Tanımdaki her teknik sözcük okurun bildiği sözcüklerle anlatılır. Tanım tek cümlede kalır; ayrıntılar sonraki cümlelere bırakılır. Tanımın doğruluğu, aracın ya da kavramın kendi yardım sayfasındaki açıklamayla karşılaştırılarak denetlenir.
Tanım cümlesi, terimi ya da “… nedir” sorusunu taşıyan ara başlığın hemen altına, paragrafın ilk cümlesi olarak yerleştirilir. Cümle sayfada okunabilir yazı olarak yer alır; bir görselin içine ya da yalnızca tıklanınca açılan bir alana konmaz. Tanımdan sonraki cümleler terimin işleyişini, kullanıldığı yeri ve sınırlarını anlatır. Aynı terim sayfada ikinci kez tanımlanmaz.
Yayından sonra terim, oturumu kapalı bir tarayıcıda Google’da aranır. Kutuda hangi sayfanın hangi metninin gösterildiği kaydedilir. Kutuda başka bir sayfanın tanımı görünüyorsa iki tanım üç parçası üzerinden karşılaştırılır ve sizin sayfanızda eksik kalan parça tamamlanır. İçerik yazımı kapsamındaki tanım cümleleri, onayınızla aylık iş listesine giren sayfalarda yazılır. Bir sayfanın kısa cevap kutusunda yer alacağı sözü verilmez.
Metinde Olasılık Bildiren İfadeler Ne Zaman Kullanılır?
Olasılık bildiren ifade, bir bilginin her durumda değil, yalnızca bazı koşullarda geçerli olduğunu gösteren sözcük ya da ektir. Türkçede bu görevi “-ebilir” eki ile “çoğunlukla”, “genellikle” ve “bazı durumlarda” sözleri üstlenir. İçerik yazımında bu ifadeler, bir bilginin ne ölçüde geçerli olduğunu doğru göstermek için kullanılır. Kullanım yeri üç ölçütle belirlenir.
İlk ölçüt, sonucun başka bir tarafın kararına bağlı olmasıdır. Bir sayfanın aramada nasıl görüneceğine Google karar verir; metin bu yüzden “gösterebilir” der. İkinci ölçüt, sonucun cihaza, ayara ya da yazılım sürümüne göre değişmesidir. Üçüncü ölçüt, kaynağın bilgiyi bir olasılık olarak vermesidir. Bu üç durumdan biri yoksa bilgi olasılık ifadesi olmadan yazılır.
Bazı bilgiler olasılık ifadesi taşımaz. Bir ayarın panelde bulunup bulunmadığı, bir politikanın neyi yasakladığı ve bir terimin tanımı değişmeyen bilgilerdir; bunlar düz bir yargı cümlesiyle yazılır. Uygulama adımları da emir kipiyle yazılır: okurdan bir işi yapması isteniyorsa adım “yapabilirsiniz” diye değil, “yapın” diye kurulur. Olasılık eki adıma girdiğinde okur o adımın gerekli olup olmadığını anlayamaz.
Koşul biliniyorsa olasılık ifadesinin yerine koşulun kendisi yazılır. “Uyarı görünebilir” yerine, uyarının hangi ayar açıkken çıktığı söylenir. Koşul, ilgili ayar ya da ekran denenerek bulunur. “Bazı durumlarda” sözü kullanılıyorsa ve o durumlar biliniyorsa hemen ardından sayılır. Koşul bilinmiyorsa ifade kalır; yanına bilginin hangi etkene göre değiştiği eklenir. Böylece okur sonucun neye bağlı olduğunu görür.
Bir kaynaktan aktarılan bilgide kaynağın kullandığı derece korunur. Aktarmadan önce yardım sayfasındaki cümle yeniden okunur ve hangi dereceyi taşıdığı belirlenir. Google bir şeyi şart koşuyorsa metinde “şart koşar” ya da “ister” yazılır. Google yalnızca öneride bulunuyorsa “önerir” yazılır. Google bir sonucun mümkün olduğunu söylüyorsa “-ebilir” eki kullanılır. Öneri kurala, olasılık sonuca dönüştürülmez; zorunluluk da öneri diye yumuşatılmaz.
Taslağın son okumasında “-ebilir”, “-abilir” ve “olabilir” biçimleri tek tek işaretlenir. Aynı cümlede iki olasılık ifadesi varsa biri çıkarılır; “genellikle … olabilir” yapısı tek ifadeye indirilir. Kalan her ifade için üç ölçüt yeniden sorulur. Ölçütlerin hiçbirine uymayan ifade silinir ve cümle değişmeyen bir bilgi olarak yeniden kurulur. Denetlenen sayfalar, adresleriyle birlikte bir sayfalık aylık rapora eklenir.
Başlıklarımı soru biçiminde yazmak zorunda mıyım?
Hayır. Google başlıkların soru biçiminde yazılmasını şart koşmaz. Başlık bir ifade de olabilir. Aranan koşul, başlığın altındaki ilk cümlenin başlıkta söz verilen bilgiyi vermesidir. Soru biçimi, okurların aramada sorduğu soruları yanıtlayan bölümlerde kullanılır. Aynı sayfada soru ve ifade biçimindeki başlıklar birlikte bulunabilir.
Sayfamı sosyal medyada paylaşınca çıkan görseli nasıl seçerim?
Paylaşımda görünen başlık ve görsel, sayfanın Open Graph bilgilerinden okunur. Open Graph, sosyal medya platformlarına paylaşım önizlemesini bildiren sayfa bilgisidir. SEO eklentisinin sosyal medya bölümünde sayfaya özel bir paylaşım görseli seçilebilir. Görsel seçilmezse eklenti çoğunlukla öne çıkan görseli kullanır. Platform eski önizlemeyi bir süre önbellekte tutabilir.
Sayfamın kısa cevap kutusunda görünmesini istemezsem ne yapabilirim?
Google, yalnızca kısa cevap kutusunu kapatan ayrı bir ayar sunmaz. Sayfanın snippet gösterimini kapatan kural bu kutuyu da kapatır; o zaman normal sonuçtaki açıklama metni de görünmez. Snippet uzunluğunu kısaltan kural kutunun çıkmasını azaltabilir. Sayfanın yalnızca bir bölümünü snippet dışında tutan bir işaretleme de vardır.
Doğruluğundan emin olmadığım bir bilgiyi “olabilir” diyerek yazabilir miyim?
Hayır. Olasılık ifadesi doğrulanmamış bir bilgiyi metne almanın yolu değildir; bilginin bir koşula bağlı olduğunu gösterir. Emin olunmayan bilgi önce bir kaynakla doğrulanır. Kaynak bulunamazsa bilgi yayımlanmaz. Kaynak bulunursa bilgi o kaynağa dayanılarak yazılır ve gerekirse kaynağa bağlantı verilir.