Anasayfa › Teknik SEO
Teknik Seo
Teknik SEO, sitenin sunucu ayarlarıyla, adres yapısıyla ve Google’ın sayfalara ulaşabilmesiyle ilgilenir: taşımadan sonra eski sunucunun ne zaman kapatılacağı, XML site haritasına hangi sayfaların alınmaması gerektiği, yanlış yazılmış adreslere gelen bağlantıların 404 kayıtlarından yakalanması ve Google’ın sayfayı görüntülemek için kullandığı stil ve JavaScript dosyaları engellendiğinde ne olduğu.
Teknik SEO Site Taşındıktan Sonra Eski Sunucunun Kapatılmasını Nasıl Planlar?
Site taşıma, sitenin dosyalarının ve veritabanının yeni bir sunucuya kopyalanıp alan adının oraya bağlanmasıdır. Veritabanı, içeriklerin ve ayarların saklandığı bölümdür. Taşıma bittiğinde eski sunucu hemen kapatılmaz. Önce ziyaretçilerin, Googlebot’un, e-postanın ve formların yeni sunucuya geçtiği tek tek doğrulanır. Googlebot, Google’ın siteleri dolaşıp sayfa indiren tarayıcısıdır. Teknik SEO kapatma tarihini bu doğrulamaların sonucuna göre belirler.
Bir site açılırken tarayıcı önce alan adının karşılığı olan sunucu adresini sorgular. Bu soruyu DNS cevaplar; DNS, alan adlarını sunucuların sayısal adresleriyle eşleyen kayıt düzenidir. Taşımada kayıt, yeni sunucunun adresini gösterecek biçimde güncellenir. Ara sunucular eski cevabı, kayıtta tanımlı süre boyunca hatırlar. Bu yayılma sürecinde trafiğin bir bölümü eski sunucuya gitmeyi sürdürür. Yayılma, farklı ağlardan yapılan sorgularla izlenir.
Eski sunucu bu süreçte sitenin çalışan bir kopyasını sunmaya devam eder. Eski kopyada içerik değiştirilmez; yeni yazılar yalnızca yeni sunucuda yayımlanır. Kopya erken kapatılırsa eski adrese yönlenen istekler hata alır ve Googlebot sunucuya ulaşamadığı için taramayı yavaşlatabilir. Search Console, Google’ın tarama ve dizin verilerini gösteren ücretsiz paneldir. İçindeki Tarama istatistikleri raporunda, sunucunun Googlebot’a döndüğü yanıt türleri ve erişim sorunları görülür.
Eski sunucu çoğunlukla e-posta kutularını da barındırır. E-postanın hangi sunucuya teslim edileceğini DNS’teki posta kaydı belirler. Kutular yeni yere taşınmadan bu kayıt değiştirilmez; eski kutulardaki iletiler aktarıldıktan sonra kayıt güncellenir. Site formlarının gönderdiği iletiler eski sunucunun posta ayarına bağlıysa ayar yeni sunucuda yeniden kurulur. Yayılma süresinde eski kopyaya düşen form kayıtları kapatmadan önce alınır. Her form bir deneme gönderimiyle sınanır.
Kapatma kararının ölçüsü eski sunucunun erişim kayıtlarıdır. Erişim kaydı, sunucunun aldığı isteklerin adres, yanıt kodu, istek sahibi ve zaman bilgisiyle yazıldığı dosyadır. Yayılma ilerledikçe kayıtlarda gerçek ziyaretçi istekleri azalır. Googlebot da alan adını yeniden sorguladıkça yeni sunucuya geçer. Kendini Googlebot olarak tanıtan her istek Google’dan gelmez; Google, gerçek isteği doğrulamak için yollar yayımlar. Bu iki tür istek kesildiğinde eski sunucu kapatılabilir.
Kapatmadan önce yönlendirmeler denetlenir. 301, bir adresin temelli taşındığını bildiren yanıttır. Eski adres yapısından kalan 301 kuralları yeni makinede sınanır. Alan adı da değiştiyse eski alan adının yönlendirmeleri açık kalan bir sunucuda sürer; Google bunların olabildiğince uzun korunmasını önerir. Şifreli bağlantıyı sağlayan SSL sertifikası yeni sunucuda kendiliğinden yenilenecek biçimde kurulur. Teknik SEO listesinde eski sertifikanın yayılma süresince geçerli kalması da vardır.
Site Haritasında Hangi Sayfalar Yer Almamalı?
XML site haritası, taranmasını istediğiniz adresleri sıralayan ve Google’a sunan listedir. Tarama, Googlebot’un sayfayı ziyaret edip içeriğini indirmesidir; dizin ise Google’ın aramada gösterilmeye aday sayfaları sakladığı kayıttır. Haritada olmayan sayfa da bağlantılar yoluyla bulunur. Google haritayı, sitenin asıl sürüm saydığı adresleri gösteren bir işaret sayar. Bu yüzden listeye yalnızca hatasız açılan, dizine açık ve kendi asıl adresinde duran sayfalar girer.
Dışarıda kalan adresler dört grupta toplanır. İlk grup, normal bir sayfa olarak açılmayan adreslerdir. Başka adrese 301 ile yönlendirilen eski adresler haritaya yazılmaz; yerine yönlendirmenin vardığı son adres yazılır. Silinmiş ve 404 yanıtı veren sayfalar da listeden çıkar. 404, sunucunun istenen adreste içerik bulamadığını bildiren yanıttır. Sunucu hatası veren adresler önce onarılır, ardından listeye geri alınır.
İkinci grup, dizine girmesi istenmeyen sayfalardır. Noindex, sayfaya konan ve Google’a o sayfayı dizine katmamasını söyleyen işarettir. Bu işareti taşıyan sayfa haritada yer alırsa harita sayfayı önerir, sayfa ise dizinden çıkmak ister. Robots.txt, hangi bölümlerin taranabileceğini arama motorlarına bildiren dosyadır; onunla kapatılan adresler de haritaya yazılmaz ve Google bu sayfaların içeriğini okuyamaz. Üye girişi, şifre yenileme ve teşekkür sayfaları çoğunlukla bu gruptadır.
Üçüncü grup kopyalardır. Kanonik etiket, aynı içerik birkaç adreste açıldığında hangisinin asıl sayılacağını bildiren işarettir. Kanonik etiketi başka bir sayfayı gösteren adres haritada bulunmaz. Sıralama ve süzgeç seçenekleriyle çoğalan adresler, yazdırma sürümleri ve sitenin kullanmadığı adres biçimleri de dışarıda kalır. Haritadaki her adres, kanonik etiketinde kendisini gösterir. İki işaret çeliştiğinde asıl adresi Google kendi değerlendirmesiyle seçer.
Dördüncü grup, kendine ait bir içerik taşımayan sayfalardır. Site içi arama kutusunun ürettiği sonuç sayfaları bu gruptadır. Google bu sayfaları, aramadan gelen kullanıcıya az değer katan otomatik sayfalar arasında saymış ve taranmalarının sınırlanmasını önermiştir. Yalnızca tek bir görseli gösteren ek sayfalar ve tek yazılık etiket arşivleri de haritaya alınmaz. WordPress’te bu sayfa türleri SEO eklentisinin harita ayarlarından kapatılır.
Kontrolün ilk adımında haritadaki adreslerin tamamı bir tarama programına verilir. Tarama programı, adresleri sırayla isteyip sunucunun her birine verdiği yanıtı kaydeden yazılımdır. Yönlendirme, hata ya da noindex gösteren satırlar ayıklanır. Ardından Search Console’un Sayfalar raporu harita süzgeciyle açılır ve dizine alınmayan adreslerin nedenleri okunur. Ücretsiz site dökümünde bu teknik SEO kontrolü de yapılır.
Yanlış Yazılmış Adreslere Gelen Bağlantılar Nasıl Yakalanır?
Başka bir site size bağlantı verirken adresi elle yazabilir ya da eksik kopyalayabilir. Bir harf düşer, fazladan bir karakter eklenir ya da adresin sonuna bir nokta yapışır. Türkçe harfler kopyalama sırasında okunamayan işaret dizilerine dönüşebilir. Böyle bir bağlantı sitede bulunmayan bir adrese gider. Sunucu 404 yanıtı verir ve ziyaretçi aradığı içerik yerine bulunamadı sayfasını görür.
Google, var olmayan adreslerin 404 vermesinin sitenin dizine eklenmesine ve sıralamasına zarar vermediğini belirtir. Etkilenen, bağlantının kendisidir. Google bağlantıları yeni sayfaları bulmak ve sayfaların konusunu anlamak için kullanır. Yanlış adrese giden bağlantı asıl sayfaya ulaşmadığı için bu işi görmez. Hata, bağlantıyı veren sitede değil, yalnızca sizin sitenizin kayıtlarında görünür. Bu yüzden bu adresler bulunup doğru sayfaya bağlanır.
İlk kaynak Search Console’dur. Sayfalar raporundaki bulunamadı satırı, Googlebot’un 404 yanıtı aldığı adresleri listeler. Sitede hiç oluşturulmamış, bir harfi farklı adresler çoğunlukla yanlış yazılmış bağlantılardan gelir. URL Denetimi, tek bir adresin Google kayıtlarını gösteren araçtır. Aracın keşif bölümündeki yönlendiren sayfa satırı, bağlantıyı veren sitenin adresini gösterebilir. Google bu bilgiyi her adres için vermeyebilir.
İkinci kaynak sunucunun erişim kayıtlarıdır. Kayıtta her isteğin yanında ziyaretçinin hangi sayfadan geldiğini gösteren bir alan da bulunur. 404 veren satırlar bu alana göre süzüldüğünde, yanlış adrese bağlantı veren dış sayfalar tek tek görülür. Bu kaynak, ziyaretçilerin tıkladığı ama Google’ın henüz taramadığı bağlantıları da gösterir. Kayıtlar barındırma panelinden indirilir; uzun dönemler için birkaç dosya birleştirilir.
Bulunan her yanlış adres, kastedilen sayfaya 301 ile yönlendirilir. Yönlendirmeler tek tek kurulur ve her adres içerikçe karşılığı olan sayfaya gider. Hatalı adresler toplu olarak anasayfaya gönderilmez; Google ilgisiz bir sayfaya yapılan yönlendirmeyi yumuşak 404 olarak değerlendirebilir. Yumuşak 404, sayfa açıldığı hâlde Google’ın onu bulunamadı sayfası saydığı durumdur. Doğru adres, bağlantıyı veren sitenin yöneticisine de iletilebilir.
Bulunamadı sayfası da bu süreçte denetlenir. Bu sayfa sunucudan gerçekten 404 koduyla gelir; başarılı yanıt veren bir hata sayfası yumuşak 404 sayılabilir. Sayfada site içi arama kutusu ve ana bölümlere giden bağlantılar bulunur. Yeni açılan sayfalarda kısa ve Türkçe karaktersiz adresler, yanlış yazılma ihtimalini azaltır. Teknik SEO bakımında yeni çıkan 404 adresleri ve kurulan yönlendirmeler aylık raporda listelenir.
Google’ın Sayfayı Görüntülemek İçin Kullandığı Dosyalar Engellenirse Ne Olur?
Google bir sayfayı yalnızca metniyle okumaz; sayfayı bir tarayıcının göstereceği biçimde oluşturur. Bunun için sayfaya bağlı dosyaları da indirir. Stil dosyaları renkleri, yazı boyutlarını ve yerleşimi tanımlar. Betik dosyaları, tarayıcının sayfada çalıştırdığı programlardır; menüleri açar, bazı bölümlere sonradan içerik ekler. Görseller de ayrı dosyalardan gelir. Bu dosyalardan biri alınamazsa oluşturulan sayfa eksik kalır.
Engelin en sık kaynağı robots.txt dosyasıdır. Dosyada stil ve betik dosyalarının bulunduğu klasörü kapatan bir satır varsa Googlebot bu dosyaları indirmez. Yıllar önce kurulmuş WordPress sitelerinde tema ve eklenti klasörlerini kapatan satırlar kalmış olabilir. Yönetim klasörü bütünüyle kapatıldığında, içeriğini o klasördeki yardımcı dosyadan çeken bölümler de boş kalır. Başka sitelerden çağrılan dosyalar ise o sitelerin kendi robots.txt kurallarına bağlıdır.
Google’ın oluşturduğu sayfa bu durumda ziyaretçinin gördüğü sayfadan ayrılır. Stil dosyası alınamazsa yerleşim kaybolur ve sayfa alt alta dizilmiş düz bir metne döner. Betikle sonradan eklenen metinler ve bağlantılar oluşturulan sayfada yer almaz; o metinler dizine girmez, o bağlantılar üzerinden yeni sayfa bulunamaz. Google, bu dosyaların engellenmesinin içeriği oluşturma ve dizine eklemeyi doğrudan zayıflattığını belirtmiştir.
Google bugün sayfaları çoğunlukla telefon tarayıcısıyla tarar ve dizine ekler. Bu düzen, mobil öncelikli dizine ekleme olarak bilinir. Google’ın bu konudaki önerileri, telefon sürümündeki içeriğe ve kaynaklara erişilebilmesini ister. Görsel dosyaları engellenirse görseller Google Görseller’de yer almaz. Google, sayfayı anlamaya katkısı olmayan önemsiz dosyaların engellenebileceğini de belirtir. Ölçüt, dosya olmadan sayfanın anlaşılmasının zorlaşıp zorlaşmadığıdır.
Engeli görmek için URL Denetimi aracıyla sayfanın canlı testi yapılır. Test bitince test edilen sayfa açılır ve üç bölüm incelenir. HTML sekmesi, Google’ın dosyaları çalıştırdıktan sonra elde ettiği sayfa kodunu gösterir. Ekran görüntüsü, sayfanın telefondaki görünümünü verir. Daha fazla bilgi bölümündeki sayfa kaynakları listesi, yüklenemeyen dosyaları türü ve nedeniyle sıralar; robots.txt engelini de ayrıca belirtir.
Düzeltmede sayfayı anlamak için gereken dosyaları kapatan satırlar robots.txt’ten çıkarılır. Search Console’un robots.txt raporu, Google’ın okuduğu son dosya sürümünü gösterir. Güvenlik duvarı, sunucuya gelen istekleri süzen koruma yazılımıdır; Googlebot’un dosya isteklerini reddediyorsa bu ret erişim kayıtlarında görülür. Engeli kaldırılamayan dış dosyalar siteye taşınır ya da kaldırılır. Teknik SEO denetiminde canlı test düzeltmeden sonra yinelenir; engellenen dosyalar döküm listesine yazılır.
Taşımadan sonra DNS değişikliğinin yayılıp yayılmadığını kendim nasıl kontrol edebilirim?
Farklı ülkelerden DNS sorgusu yapan ücretsiz web araçlarına alan adınızı yazın; araç her konumun gördüğü sunucu adresini listeler. Bütün konumlar yeni adresi gösteriyorsa yayılma büyük ölçüde tamamlanmıştır. Yalnızca yeni sunucuda bulunan bir deneme sayfası açarsanız, o sayfanın açılıp açılmadığına bakarak hangi sunucuya ulaştığınızı da anlarsınız.
Site haritamı Search Console’a bir kez gönderdikten sonra yeniden göndermem gerekir mi?
Gerekmez. Google gönderilmiş haritayı aralıklarla kendisi yeniden okur. WordPress ve SEO eklentileri haritayı yeni bir yazı ya da sayfa yayımlandığında kendiliğinden günceller. Haritanın adresi değişirse yeni adresi Site haritaları ekranından gönderin ve eskisini aynı ekrandan kaldırın. Son okuma tarihi o ekrandaki tabloda görünür.
Sitemde 404 veren çok sayıda adres görünüyor; hepsini yönlendirmem gerekir mi?
Gerekmez. Hiç var olmamış ya da karşılığı kalmamış adreslerin 404 vermesi doğru yanıttır. Yalnızca dış bağlantı alan, ziyaret getiren ya da içeriği başka bir sayfaya taşınmış adresleri yönlendirin. Bilerek ve kalıcı olarak kaldırdığınız içerik için sunucu 410 yanıtı da verebilir; 410, içeriğin artık bulunmadığını açıkça bildirir.
Robots.txt dosyamı nereden görebilir ve nasıl düzenleyebilirim?
Tarayıcıda alan adınızın sonuna eğik çizgi ve robots.txt ekleyerek dosyayı açabilirsiniz. Sunucuda ayrı bir dosya yoksa WordPress dosyayı kendisi üretir; SEO eklentilerinin çoğu bunu düzenlemek için bir ekran sunar. Ayrı bir dosya varsa barındırma panelinin dosya yöneticisinden düzenlenir. Değişiklikten sonra Search Console’un robots.txt raporundan dosyanın yeniden okunmasını isteyin.